Đôi nét về bộ máy đồng hồ, Lignes và prime marks

Đôi khi bạn tìm ra thứ gì đó theo những cách thú vị nhất. Stephen J. Pulvirent hỏi tôi về biểu tượng của ligne, câu hỏi về 3 dấu nháy thể hiện một phép đo trong lignes. Ông ấy muốn biết: một dấu nháy đơn và dấu ngoặc kép, hoặc ba dấu nháy đơn, hoặc cái gì khác hoàn toàn?

Tôi đã luôn mặc định là 3 dấu nháy đơn, nhưng hóa ra không hẳn như vậy – biểu tượng đó thực ra được gọi là “3 nguyên tố”, trong Unicode là 2034. Suốt những năm qua tôi đã dùng 3 dấu nháy đơn – ví dụ, tôi thường gõ 13’’’ cho máy 13 ligne, nhưng thực ra là sai. Quá sai.

Tiện đây, ligne, là một trong những đơn vị đo tồn tại từ thời hệ thống chỉ số trước như một di tích của hệ thống đo lường Pháp, lật lại từ hệ thống Carolingian, giới thiệu bởi Charlemagne. Hoàng đế đầu tiên của Holy Roman đã lập ra hệ thống vào năm 790 sau công nguyên, và nền tảng của hệ thống đo lường chiều dài được gọi là  toise de l’Écritoire , hoặc khoảng cách giữa đầu ngón tay của cánh tay duỗi thẳng của 1 người đàn ông.

Một ligne là 1/12 pouce, hoặc 1 inch Pháp. Cả hệ thống không còn được nhắc tới trong suốt Cách mạng Pháp, và công bằng mà nói, không cần phải tiếc thương về độ chính xác của nó – ước tính có 800 đơn vị đo lường khác nhau được dùng vào thời đò, với khoảng 250,000 định nghĩa cho chúng. Mọi thứ khá lộn xộn. Cuối cùng, hệ mét được áp dụng vào năm 1795, và ngày nay không ai buồn nhắc tới pouce hay pied du roi, nhưng ligne – ngày nay được định lượng chính xác là 2.2558291mm – được dùng ở 3 ngành: làm ruy băng, làm cúc và làm đồng hồ.

Mặc khác, prime mark được sử dụng rộng rãi để đại diện cho nhiều thứ hơn là ligne. Có thể gặp nó trong toán học và khoa học, cũng như ký hiệu nhạc, mặc dù tôi thích dùng prime mark trong ký hiệu tượng trưng cho thao tác khối Rubic. Không giống ligne, nó khá hiện đại. dường như nó bắt nguồn từ toán học vào đầu thế kỷ 20, và cách gọi “prime mark” có lẽ bắt đầu từ thời điểm nào đó trong những năm 60.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *